ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )

47

مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى )

كار كيخسرو ، تا گيورا - پسرش - بفرستاد ، تا بعد از هفت سال كه در تركستان بگشت خسرو را بيافت و بيامدند ، تا بعد حالها بىكشتى بجيحون بگذشتند ، گيو و خسرو و فرنگيس مادرش بايران آمدند ، و ميان گودرز و طوس سخن رفت ، كه طوس پادشاهى فريبرز را خواست - پسر كاوس - چون دز بهمن كيخسرو توانست ستدن ، قرار بر وى افتاد ، و بزندگانى كيكاوس پادشاهى بكيخسرو رسيد و سليمان پيغمبر عليه السلام به زمين شام پيغمبر و پادشاه بود . چنين گويند كيكاوس از وى بخواست تا ديوان را بفرمايد تا از بهر او عمارت كنند ، و آن بناها كه به پارس است بدان عظيمى ، و انك كرسى سليمان خوانند ، و ديگر جايها ايشان كرده‌اند كيكاوس را ، و اين در تاريخ طبريست ، و بروايتى گويند سليمان بعهد كيخسرو بود و حمزة الاصفهانى منكرست اندر حال كرسى ، در كتاب الأصفهان همى شرح دهد كه بران سنگها بر ، صورت خوك بسيار كردست ، و هيچ جانور بر بنى اسرائيل دشمن‌تر ( 31 - ب ) از خوك نيست . و بر آنجا نبشتها هست بفهلوى و همى گويد در روزگارى موبدى را بياوردند كه آن را بخواند ، در جمله اين لفظ بود كه : كردش اين زمان [ 1 ] جم بفلان ماه و فلان روز ، و پهلوى نبشتست اين كلمتها و بسيارى ديگر [ 2 ] . و من از جهت نا دانستن حرف آن ننوشتم كه از صورت غرضى برنخيزد ، و آن را هزار ستون خوانده‌اند [ 3 ] . و ديگر بناها هم نبشتها بران از طهمورث نشان همى دهد ، امّا چنان ساختن در قوّت آدمى دشخوار باشد ، و ديوان در فرمان جمشيد و طهمورث بوده‌اند ، مگر مرغ و باد كه جز مسّخر سليمان نبوده است هيچ مخلوق را . آنچ خوانديم بدين سانست و خداى تعالى عليم‌تر بدان . و كيكاوس در بابل بناء بلند به هوا بر شده برآورد ، و چنين گويند كه آن را عقرقوب خوانند ، اثر آن بعضى تل نمرود گويند ، و عوام تل قرقوب خوانند ، و من آن ديده‌ام ، و بهرى صرح خوانند معرّب كرده از زبان نبط

--> [ ( 1 ) ] ظ : مان - يعنى خانه و از قضا در كتيبهء پهلوى اطاق آينه كه از سكانشاه است ، در آخر كلمهء ( مان ) هست . [ ( 2 ) ] كتيبهاى تخت جمشيد به خط ميخى است جز يك كتيبه كه از شاپور سكانشاه است پهلوى و در آغاز آن تاريخ روز و ماه است و نامى از بانى آن نيست و آن كتيبه را نگارنده در روزنامهء ايران منتشر كرد . و ظ : موبدى كه كتيبه پهلوى را خوانده در عهد عضد الدوله بوده چه عضد الدوله ديلمى هم كتيبه‌اى دارد پهلوى آن به خط كوفى و گويد فلان شخص اين خطوط را خواند . [ ( 3 ) ] صد ستون كتيبه